Tình trạng này khá thường gặp, biểu hiện với các tổn thương dạng sẩn, mụn mủ kèm ngứa, đơn dạng dọc theo rìa chân tóc, phần lưng trên, ngực. Tình trạng này còn có tên gọi khác là viêm nang lông do Malassezia. Thường do sự phát triển quá mức của các nấm men bình thường vốn sinh sống trên da mỗi người. Chất dầu của da là thức ăn của một số chủng nấm men, do đó bệnh thường gặp ở những người có xu hướng da nhờn và thường hay tái phát. Và đôi khi việc điều trị kháng sinh, một số thuốc hormone có thể làm tình trạng trở nên nặng nề hơn.

Hình ảnh viêm nang lông vùng mặt và lưng do pityrosporum

Viêm nang lông do pityrosporum đôi khi bị chẩn đoán nhầm với mụn trứng cá thông thường, và do đó có thể làm tình trạng nặng thêm khi điều trị. Lý do là việc sử dụng một số kháng sinh trong điều trị mụn có thể làm tình trạng này trở nên nặng hơn. Trong khi đó các thuốc có thành phần hoạt tính kháng nấm lại có tác dụng tốt hơn hẳn trong những tình huống này.

Mụn trứng cá và viêm nang lông do pityrosporum có thể xuất hiện cùng nhau, đặc biệt trên những bệnh nhân có nền da nhờn và dễ bít tắc do sừng hóa nang lông, và sử dụng liệu trình dài hạn với kháng sinh. Nhưng đôi khi viêm nang lông do pityrosporum lại gây ra đơn thuần do những nấm men có sẵn trong môi trường, trên da và biểu hiện tương tự như mụn. Việc chẩn đoán trong những tình huống này là cực kì quan trọng.

Tình trạng thường biểu hiện với các tổn thương sẩn, mụn mủ kích thước nhỏ (dao động từ 1-2 mm) tương tự như dày sừng nang lông đơn dạng. Và thường có ngứa kèm theo. Có thể thấy các tình trạng như viêm da tiết bã hoặc lang ben kèm theo (khoảng 20% trong một số báo cáo). Bệnh thường biểu hiện ở vùng trán trên, đi ra phía rìa chân tóc và phần lưng trên. Mặt trên ngoài cánh tay. Trái ngược với nó, tình trạng mụn thường ít khi gây ngứa. Điển hình với các tổn thương đơn dạng gồm nhân đóng, mở, sẩn viêm, mụn mủ cũng như dạng nang, nốt. Cần lưu ý là mụn cũng có thể xuất hiện ở những vùng trán, chân tóc và lưng trên.

Tình trạng này được xem như lành tính, các triệu chứng có thể gây ngứa ngáy, khó chịu nhưng nó thường không nói lên điều gì về vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nào của cơ thể cả. Chủ yếu bệnh được chẩn đoán dựa vào đặc điểm lâm sàng, có thể kèm theo những xét nghiệm bổ trợ khác như soi tươi tìm nấm trong một số tình huống cần thiết.

Có nhiều lựa chọn có thể được áp dụng để điều trị tình trạng này. Trong đó ứng dụng rộng rãi nhất là sử dụng dầu gội ketoconazole hoặc các dầu gội có hoạt tính trị nấm để điều trị, thoa tắm và lưu lại trên da khoảng 5-10 phút cách ngày một. Hoặc với những trường hợp nặng có thể sử dụng kháng nấm uống phối hợp với các sản phẩm kháng viêm, điều trị mụn, nấm thoa tại chỗ kèm theo.

Khi được chẩn đoán và điều trị đúng, triệu chứng có thể cải thiện trong vòng 3-4 tuần, tuy nhiên một đặc trưng của tình trạng bệnh là rất dễ tái phát, đặc biệt khi sử dụng kháng sinh kéo dài. Để dự phòng tái phát, bạn nên tiếp tục duy trì những sản phẩm dầu gội có hoạt tính kháng nấm theo cách duy trì hàng tuần để giảm thiểu nguy cơ tái phát. Sử dụng những sản phẩm probiotic kèm theo có thể là một lựa chọn tốt cho những ai thường xuyên bị tái phát. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần điều chỉnh chế độ chăm sóc da hằng ngày một cách thích hợp, hạn chế tình trạng nhờn làm bít tắc và tạo môi trường thuận lợi cho tình trạng bùng phát trở lại.

BS Trần Ngọc Nhân

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here