PRP (Platetet-rich plasma): huyết tương giàu tiểu cầu là thuật ngữ ngày càng trở nên thông dụng với các bệnh nhân và bác sĩ da liễu. Đây là phương pháp trị liệu được cho là có nguy cơ xảy ra tác dụng phụ thấp, với chi phí vốn rẻ, và ứng dụng được nhiều trong thực hành như trong rụng tóc androgen hay trẻ hóa da.

Nhưng cho đến nay thì việc chuẩn hóa và những hiểu biết tường tận về ứng dụng của nó vẫn đang còn thiếu. Làm thế nào để PRP được ứng dụng một cách có hiệu quả nhất vẫn đang là bài toán đối với các chuyên gia.

Quay trở lại những năm 1970s, khi mà PRP lần đầu tiên được sử dụng như là một sản phẩm trong truyền máu thì cho đến nay, chúng được mở rộng ra rất nhiều chuyên khoa cho đến hiện nay.

Trong tiến trình khoảng hơn 40 năm đó, PRP cho thấy có nhiều hiệu quả trong việc làm lành cơ xương, các vấn đề về phụ khoa, niệu khoa, phẫu thuật tim mạch, mắt và tạo hình thẩm mỹ. PRP được xem là một chế phẩm sinh học được tạo ra bằng cách quay li tâm máu tĩnh mạch. Trong số những ưu điểm của PRP trong thực hành lâm sàng đã được áp dụng, PRP nổi bật với đặc tính an toàn cao, chi phí, thời gian nghỉ dưỡng ngắn. Những điều này thực sự là những thông tin cuốn hút cho các bệnh nhân bởi vì họ luôn có xu hướng tìm kiếm những sản phẩm mang tính hoàn toàn tự nhiên với nguồn gốc tự thân.

Nhưng chưa có đồng thuận về một số vấn đề chính cần phải được tối ưu, như là việc làm thế nào để tách chiết ra sản phẩm đạt tính ứng dụng cao nhất hay cũng như liệu trình điều trị tối ưu. Hiệu quả điều trị có thể khó tiên đoán trước được, chính vì thế khó mà có thể nói trước được bệnh nhân phải trả bao nhiêu tiền để thực hiện liệu trình để mang lại hiệu quả như mong muốn.

Một số nền tảng khoa học cơ bản được đưa ra để giải thích cho tính ứng dụng của PRP: các tiểu cầu được hoạt hóa có các hạt chế tiết. Chúng đáp ứng với môi trường ngoại bào thông qua giải phóng các yếu tố tăng trưởng khác nhau bởi các hạt này. Tiểu cầu không chỉ đóng vai trò đông cầm máu như các bạn từng nghĩ, nó có thể làm nhiều hơn thế khi chúng được hoạt hóa – đó chính là các yếu tố tăng trưởng.

Quá trình tách chiết: sau khi máu được lấy ra, quay ly tâm sẽ được các phần khác nhau. Mục đích chính của việc quay li tâm đó là thu được nồng độ tiểu cầu đạt 1-1.5 triệu tiểu cầu trong mỗi mL, hoặc với nồng độ cao hơn nồng độ bình thường trong máu từ 4-6 lần. Trong thực hành, có rất nhiều phương pháp tách chiết khác nhau và bản thân số lượng tiểu cầu cũng khác nhau cho nên nhìn chung kết quả thu được cũng có sự khác biệt khá lớn.

Sau quá trình quay ly tấm, máu sẽ được phân tách. Phần dưới cùng chủ yếu có thành phần là tế bào hồng cầu, phần giữa là PRP và phần trên cùng là huyết tương nghèo tiểu cầu. Với phần nghèo tiểu cầu, chúng vẫn có tính ứng dụng bởi vì bản thân nó cũng có chứa các yếu tố tăng trưởng. Thường thì phần này sẽ được các bác sĩ cho bệnh nhân mang về thoa sau khi thực hiện liệu trình tiêm, can thiệp với PRP trước đó.

Da liễu hiện nay là ngành ứng dụng khá nhiều về PRP. Nó được thực hiện đơn độc, hoặc kết hợp với phương pháp lăn kim, laser tái tạo nề mặt, hoặc phối hợp trong tiêm thẩm mỹ. PRP cho thấy hiệu quả trong điều trị nám, sẹo mụn và rụng tóc do androgen.

Bằng chứng mạnh nhất về PRP hiện tại đó là sử dụng trong rụng tóc androgen bởi vì có rất nhiều trung tâm, bệnh viện thực hành và áp dụng chúng vào trong điều trị cho đến ngày nay. Các yếu tố tăng trưởng trong PRP có thể tác động đến nhú bì, làm ngắn giai đoan tăng trưởng (anagen). Khi đó sẽ làm tăng tỉ lệ số tóc sinh trưởng: số tóc già yếu (telogen), kết quả là làm tăng độ chắc khỏe và độ dày cho tóc. Đây có thể là phương pháp kết hợp có hiệu quả với điều trị bằng minoxidil và finasteride.

Một số nghiên cứu báo cáo về ứng dụng của PRP trong điều trị trẻ hóa da với nhiều kết quả khả quan, đặc biệt sử dụng cho vùng mặt. PRP được sử dụng để tiêm, phân phối đến vùng nhú bì da bằng cách tiêm, kết hợp lăn kim, laser tái tạo hoặc thoa sau khi thực hiệu liệu trình trên. Đơn giản là sau khi bạn thực hiện thủ thuật xâm lấn tối thiểu như lăn kim chẳng hạn, bạn có một sản phẩm để thoa vừa có tác dụng giúp bổ sung độ ẩm, lại mang đến hiệu quả kích thích làm liền thương, tái tạo da tốt hơn. Hãy nhớ là sau lần thoa đầu tiên tại trung tâm thì cần đợi khoảng 12h thì mới rửa mặt lại (thời điểm trước khi đi ngủ).

PRP được ứng dụng tiêm trẻ hóa, sử dụng cho quầng thâm mắt, nám má, rạn da với liệu trì khoảng mỗi một tháng một lần, trong khoảng hơn 3 lần để thấy được sự cải thiện. Những quy trình điều trị này đang dần dần được hoàn thiện và chuẩn hóa. Như bạn thấy, PRP đang dần trở nên phổ biến, còn phát triển hơn nữa trong tương lai. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa để có thể áp dụng rộng rãi hơn trong thực hành lâm sàng.

BS Trần Ngọc Nhân

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here